Du lịch Lạng Sơn phát huy bản sắc, nâng tầm trải nghiệm, lan tỏa giá trị đến cộng đồng trong kỷ nguyên mới

01/11/2026

Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn đặt ra yêu cầu đổi mới đồng bộ từ tư duy, sản phẩm đến quản trị điểm đến và tổ chức thực hiện. Với Lạng Sơn, đây là cơ hội phát huy lợi thế về Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, văn hóa Xứ Lạng và du lịch biên giới để tạo những trải nghiệm đặc sắc, nâng cao sức cạnh tranh và mang lại sinh kế bền vững cho người dân.

Ảnh thung lũng Bắc Sơn mùa lúa chín

Đổi mới tư duy, thống nhất hành động

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới xác định yêu cầu chuyển mạnh mô hình phát triển sang chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng cao. Văn hóa là nền tảng cốt lõi; bản sắc và chất lượng trải nghiệm là lợi thế cạnh tranh; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực phát triển.

Định hướng này đặt du lịch trong hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, gắn kết với thương mại, dịch vụ, giao thông, nông nghiệp, công nghiệp văn hóa và các lĩnh vực liên quan. Phát triển du lịch vì vậy đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành, địa phương; doanh nghiệp giữ vai trò tiên phong, Nhân dân là chủ thể tham gia và thụ hưởng.

Tại Lạng Sơn, chủ trương được cụ thể hóa bằng Chương trình hành động số 59-CTr/TU ngày 23/9/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Kế hoạch số 400/KH-UBND ngày 16/10/2026 của UBND tỉnh. Các văn bản xác định mục tiêu, nhiệm vụ và trách nhiệm thực hiện, gắn phát triển du lịch với lợi thế đặc thù, quy hoạch và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Thông báo số 507/TB-VPCP ngày 29/9/2026 về kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà tại Phiên họp Ban Chỉ đạo Nhà nước về du lịch năm 2026 tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu cụ thể hóa chủ trương thành nhiệm vụ, sản phẩm và kết quả. Điểm xuyên suốt là đổi mới tư duy phải đi cùng đổi mới cách làm, lựa chọn đúng trọng tâm và nâng cao trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Nâng cao giá trị mỗi hành trình

Kế hoạch số 400/KH-UBND đặt mục tiêu đến năm 2030, Lạng Sơn đón khoảng 6 triệu lượt khách, trong đó có 700 nghìn lượt khách quốc tế; tổng thu từ khách du lịch đạt từ 10.000 tỷ đồng trở lên; có khoảng 7.500 buồng lưu trú và 40.100 lao động du lịch, trong đó khoảng 14.700 lao động trực tiếp.

Cùng với các chỉ tiêu về quy mô, tỉnh xác định chất lượng tăng trưởng, thời gian lưu trú, mức chi tiêu, sự hài lòng của khách, hiệu quả kinh tế - xã hội, bảo vệ tài nguyên, môi trường và lợi ích cộng đồng là những thước đo quan trọng.

Cách tiếp cận này có ý nghĩa thiết thực đối với địa phương có lợi thế cửa khẩu, thương mại và giao lưu biên giới. Thu hút khách cần gắn với tạo dựng hệ thống trải nghiệm đủ hấp dẫn để khách lưu lại lâu hơn, sử dụng thêm dịch vụ và quay trở lại. Một hành trình kết nối tham quan di tích, trải nghiệm văn hóa, thưởng thức ẩm thực, nghỉ dưỡng và mua sắm sẽ mở rộng cơ hội kinh doanh cho nhiều chủ thể tại địa phương.

Giá trị của hành trình được hình thành từ toàn bộ quá trình phục vụ: thông tin rõ ràng, giao thông thuận tiện, chỉ dẫn dễ tiếp cận, dịch vụ có chất lượng, giá cả minh bạch và môi trường an toàn. Mỗi khâu được cải thiện đều góp phần củng cố niềm tin của du khách và uy tín điểm đến.

Phát huy ba giá trị khác biệt của du lịch Lạng Sơn

Kế hoạch số 400/KH-UBND xác định Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, văn hóa Xứ Lạng và du lịch biên giới là những giá trị khác biệt cốt lõi. Đây là cơ sở để lựa chọn sản phẩm chủ lực, định vị thương hiệu và phát triển thị trường phù hợp.

Với Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, sức hấp dẫn được tạo nên từ mối liên hệ giữa địa chất, cảnh quan, lịch sử và đời sống cộng đồng. Phát triển sản phẩm cần giúp du khách hiểu câu chuyện của vùng đất thông qua thuyết minh, tuyến trải nghiệm và hoạt động giáo dục phù hợp. Chất lượng hướng dẫn, biển chỉ dẫn, điểm dừng chân, dịch vụ và vệ sinh môi trường có vai trò quan trọng trong chuyển hóa giá trị di sản thành trải nghiệm.

Ảnh du khách tham quan, nghe thuyết minh tại điểm “Thế giới Đầm hồ” thuộc Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn

Văn hóa Xứ Lạng tạo chiều sâu và dấu ấn cho sản phẩm du lịch. Di tích lịch sử, lễ hội, hát Then, các làn điệu sli, lượn, kiến trúc làng bản, nghề truyền thống và ẩm thực có thể được kết nối thành những hành trình giàu nội dung. Quá trình khai thác cần tôn trọng giá trị văn hóa, không gian sinh hoạt và vai trò của cộng đồng gìn giữ di sản. Tính chân thực, cách giới thiệu hấp dẫn và chất lượng phục vụ là nền tảng tạo sức hút lâu dài.

Ảnh Đội văn nghệ biểu diễn phục vụ du khách tại Làng văn hóa du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn

Du lịch biên giới mở ra khả năng kết nối tham quan, mua sắm, giao lưu văn hóa và hợp tác quốc tế. Phát huy lợi thế này cần gắn với dịch vụ thuận tiện, thông tin chính xác, bảo đảm quốc phòng, an ninh và tuân thủ các quy định liên quan. Chương trình du lịch bằng phương tiện tự lái qua cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị – Hữu Nghị Quan được định hướng nghiên cứu, đề xuất thí điểm có kiểm soát, chỉ triển khai khi đủ điều kiện và được cấp có thẩm quyền cho phép.

Sự kết hợp giữa di sản, văn hóa và biên giới giúp mở rộng lựa chọn cho du khách, hình thành các hành trình có bản sắc và tăng khả năng liên kết thị trường.

Liên kết không gian, lựa chọn sản phẩm có trọng tâm

Chương trình hành động số 59-CTr/TU định hướng phát triển năm không gian du lịch: Trung tâm, Tây Nam, phía Tây, phía Bắc và Đông Nam. Việc cụ thể hóa cần dựa trên lợi thế từng địa bàn, khả năng kết nối và nhu cầu thị trường, bảo đảm mỗi không gian có sản phẩm đặc trưng và bổ trợ cho nhau.

Không gian đô thị phát huy vai trò trung tâm dịch vụ, văn hóa, ẩm thực, mua sắm và hoạt động ban đêm. Các địa bàn có thế mạnh về cảnh quan, làng bản, di sản và nông nghiệp phát triển trải nghiệm sinh thái, cộng đồng, lịch sử và văn hóa. Khu vực Mẫu Sơn phát huy lợi thế cảnh quan, khí hậu và văn hóa để phát triển sản phẩm nghỉ dưỡng, trải nghiệm phù hợp.

Tổ chức không gian hợp lý giúp xác định hạ tầng, sản phẩm và dự án ưu tiên; hạn chế đầu tư dàn trải, phát triển mô hình tương tự giữa các địa bàn. Hiệu quả liên kết được thể hiện ở khả năng kết nối các điểm đến thành chương trình du lịch hoàn chỉnh, thuận tiện cho tổ chức khai thác và phục vụ khách.

Hạ tầng cần được phát triển đồng bộ từ giao thông kết nối đến tiện ích tại điểm đến. Bãi đỗ xe, nhà vệ sinh, biển chỉ dẫn, chiếu sáng, xử lý chất thải và hạ tầng số đều tác động trực tiếp đến trải nghiệm. Việc đầu tư phải có thứ tự ưu tiên, phù hợp quy hoạch, khả năng cân đối nguồn lực và nhu cầu thực tế.

Đối với kinh tế ban đêm, trọng tâm là kết nối văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực, mua sắm và sản phẩm sáng tạo để bổ sung trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú. Lựa chọn địa bàn, sản phẩm và phương thức quản lý cần phù hợp điều kiện thực tế, bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường và đời sống người dân.

Ảnh trưng bày sản phẩm OCOP tại không gian văn hóa đường Hùng Vương

Chuyển đổi số, phát triển xanh gắn với hiệu quả thực tế

Kế hoạch số 400/KH-UBND xác định xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu du lịch thống nhất, có khả năng kết nối, chia sẻ và nâng cao mức độ ứng dụng nền tảng số trong hoạt động kinh doanh. Thông báo số 507/TB-VPCP đồng thời nhấn mạnh yêu cầu về chất lượng dữ liệu và khả năng sử dụng chung trong quản lý, phát triển du lịch.

Đối với du khách, hiệu quả chuyển đổi số thể hiện qua việc tiếp cận thông tin đáng tin cậy, lựa chọn hành trình, tra cứu dịch vụ, sử dụng thuyết minh, đặt dịch vụ, thanh toán và nhận hỗ trợ thuận tiện. Cổng du lịch thông minh và các tiện ích số cần được cập nhật thường xuyên để hỗ trợ khách trong suốt chuyến đi.

Đối với cơ quan quản lý và doanh nghiệp, dữ liệu là cơ sở nhận diện nhu cầu, theo dõi thị trường, đánh giá sản phẩm và lựa chọn hoạt động xúc tiến phù hợp. Thông tin về điểm đến, cơ sở lưu trú, dịch vụ và phản hồi của khách cần được chuẩn hóa, đồng thời bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Phát triển xanh cần được thực hiện bằng những công việc cụ thể: tiết kiệm điện, nước; giảm rác thải; xử lý nước thải; bảo vệ cảnh quan và sử dụng tài nguyên hợp lý. Tại di tích, hang động, làng bản và khu vực sinh thái nhạy cảm, yêu cầu bảo tồn và sức chịu tải phải được xem xét ngay từ khi xây dựng sản phẩm, đầu tư dịch vụ và tổ chức đón khách. Giữ gìn tài nguyên chính là bảo vệ nền tảng phát triển và sức hấp dẫn lâu dài của điểm đến.

Cộng đồng tham gia và hưởng lợi từ du lịch

Tầm nhìn đến năm 2045 của tỉnh nhấn mạnh việc chuyển hóa hiệu quả các giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan, ẩm thực và sản phẩm địa phương thành nguồn lực phát triển; cộng đồng dân cư được tham gia, hưởng lợi và có sinh kế bền vững từ du lịch.

Người dân có thể tham gia chuỗi giá trị thông qua cung cấp thực phẩm, sản xuất hàng thủ công, giới thiệu nông sản, hướng dẫn trải nghiệm, biểu diễn văn hóa, vận chuyển và kinh doanh lưu trú. Để tạo thu nhập ổn định, cần tăng cường kết nối với doanh nghiệp, hướng dẫn nâng cao chất lượng và bồi dưỡng kỹ năng phục vụ, ngoại ngữ, kỹ năng số, an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường.

Doanh nghiệp có vai trò nghiên cứu thị trường, đầu tư, thiết kế sản phẩm và kết nối khách. Liên kết với cộng đồng, hợp tác xã, chủ thể OCOP và cơ sở dịch vụ địa phương giúp tạo nét riêng cho sản phẩm, mở rộng cơ hội việc làm và gia tăng lợi ích tại địa bàn.

Ảnh Cơ sở homestay chuẩn bị các điều kiện đón khách du lịch

Tinh thần “mỗi người dân là một đại sứ du lịch” được thể hiện qua ứng xử thân thiện, cung cấp thông tin chính xác, giữ gìn vệ sinh, thực hiện cam kết và bảo vệ hình ảnh quê hương. Du khách cũng góp phần gìn giữ điểm đến bằng việc tôn trọng phong tục, di sản, cảnh quan; sử dụng dịch vụ có trách nhiệm và chia sẻ phản hồi mang tính xây dựng.

Tổ chức thực hiện bằng nhiệm vụ và kết quả cụ thể

Kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đặt ra yêu cầu thực hiện theo tinh thần rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả. Đối với Lạng Sơn, yêu cầu này cần được thể hiện trong từng nhiệm vụ phát triển sản phẩm, hạ tầng, nhân lực, quảng bá và quản trị điểm đến.

Sản phẩm du lịch cần đáp ứng nhu cầu thị trường và có khả năng khai thác; đào tạo cần gắn với việc làm và chất lượng phục vụ; quảng bá cần kết nối với sản phẩm, doanh nghiệp và thị trường mục tiêu; dữ liệu cần được cập nhật, khai thác hiệu quả; khó khăn của doanh nghiệp và phản ánh của du khách cần được giải quyết kịp thời, đúng thẩm quyền.

Thành công của định hướng phát triển sẽ được thể hiện bằng chất lượng điểm đến, hiệu quả kinh doanh, sự hài lòng của du khách và lợi ích người dân nhận được. Khi bản sắc được gìn giữ, dịch vụ được nâng cao và cộng đồng được btham gia thực chất, Lạng Sơn có thêm nền tảng để trở thành điểm đến đặc sắc, an toàn, thân thiện, có sức cạnh tranh ngày càng cao trong kỷ nguyên mới./.

 

Lan Thu – Phòng Du lịch và Di sản

Food

Attractions

Facebook Twitter